Suldaan Jaamac Nuux

Tacsiyeynta Eheladii iyo Qaraabadii Marxuum Ibrahim Maygaag Samatar

2011-02-03T05:04:00.001-08:00

Inaali laahi wa inaa ileyhi Raajicuun

Waxaan halkan uga tacsiyadaynayaa Ehelada, Qaraabada, Saaxiibbada, Qaranka Somaliland iyo guud ahaanba ummadda Soomaalida, Geeridii Xaqa ahayd ee timi marxuum Ibraahim Meygaag Samatar oo ku geeriyooday dalka Japan; wuxuu ahaa aqoonyahan bare ah, siyaasi ruug-cadaa ah, dhaqaale yahan waaya arag ah, halgamaa xaq u dirir ah, codkar aftahama, addoon ilaahay oo cibaadaysta xishood iyo urursanaan badan, tii xaqa ahaydna u timi isagoo la jecel yahay. Hoos ka akhriso qudbadihiisii qiimaha badnaa..

Waxaan ilaahay uga baryeynaa inuu naxariistii Janno ka waraabiyo, dembigiisana dhaafo, innagana dhammaanteen samir iyo iimaan inaga siiyo. Aamiin, Aamiin.

Allaa Mahad Leh

Suldan Jaamac Nuux

Qudbaddii Taariikhiga ahayd 18 May 1991

Asalaamu calaykum/

Walaalahayaga wadanka Soomaaliya jooga, gaar ahaan kuwa Gobollada Waqooyi, gidigiin ba Asalaamu Calaykum Wa-Raxma Tu-laahi Wa-Barakaatu?

Galabta, golaha dhexe ee Dhaqdhaqaaqa Wadaniga Soomaaliyeed shirkiisii ayaamahan ba uga socday magaalada Burco wuxuu go’aansaday inuu talooyinkii ka soo baxay shirweynihii beelaha Waqooyi, dhammaan sidooda ku aqbalo, wuxuu sii wadayaa farsamayntii iyo baaqa ka soo bixi doona, taariikhdaasi waxay ku saabsan tahay:

· Markii la eegay taariikhda dheer ee gobollada waqooyi,
· Markii la eegay halgankii kululaa ee ay u soo galeen xornimadooda inay helaan, inay calankooda taagaan, gumaysigii shisheeyaha ka xoroobaan,
· Markii la eegay hilowga ay u hiloobeen inay walaalahooda kale ee iyana isticmaarrada kale haysteen isku darsadaan, oo ay gobonimadoodii la wadaagaan walaalahood
· Markii la eegay taariikhda dheer ee la soo maray iyo hungowga ka raacay arrintaas iyada ah
· Markii la eegay in gobolka waqooyi weligiiba dulmanaa, haddana aanu weligiina dulmigaa raalli ka noqonin
· Markii la eegay, xaq markuu dadku is yidhi ku dhowaaq, waar ummaddu ha sinaato, waqooyi iyo meel walba, la maqli waayey, uu militerigii xukunka boobay uu arrintii sii shiiqiyey, sii kharibay weliba sii duuduubay, sii tuntay ilaa iyo halkay gaadhay la ogyahay, magaalooyin dumay, 150 sano wixii ummaddu dhisasay ay baaba'een, diyaarad ka kacday oo magaaladay ka kacday duqaysey, xoolo la boobay, dad la xasuuqay, dumar la kufsaday, waxaasi oo dhami markay na soo mareen, dhiidhigii laga dhiidhiyey, ee dadku calankoodii soo cesheday, ee dadku gobanimada helay, intaas oo dhanba markii la isku soo duubay, waxa ummadda Soomaaliyeed Gobollada Waqooyi degtaa iyo golaha dhexe ee ururka Dhaqdhaqaaqa Wadaniga Soomaaliyeed (SNM) ay garteen, inay xaq tahay oo mudan tahay inay dowladooda oo gaar ah dhistaan.

Taasi waxa weeye mid ay markii horeba dhashadeen, markii ay gumaysigii eryeen inay xaq u lahaayeen,una leeyihiin, israaciina ay iyagu la yimaadeen, mid aan sharci ahaan lagu xaqiijin buu ahaa gebigiisuba, mid aan dadka afti laga qaadin buu ahaa, markii laga qaaday sannad dabadiina boqolkiiba sagaashan (90%) gobollada waqooyi aftidaa raalli kamay noqon, wixii ka dambeeyeyna afduub ayaa lagu haystay, xaq bay markaa dadka halgamay u leeyihiin inay dowladooda oo gaara dhistaan, gudahooda nabad ka dhaliyaan, walaaloobaan, koonfurna dad soomaaliyeed oo xukunkii faashiisamka ah ee Siyaad Barre laftooda uu dulmaayey ayaa jira, dad halgan aynu wadaagnay oo SNM xulafo la ahaa ayaa jira, dhiigooda daadiyey oo dulmigii iska riday oo weli halgamaaya, gacan walaalnimo ayaanu u fidinaynaa;

Liddi kuma aha dowladda gaarka ah ee Waqooyigu dhisanayaan dadkaa Soomaaliyeed ee xaqooda u halgamaaya, dad is ogolaaday, is ictiraafay mid waliba xaqiisa ogolaaday, oo iyagoo labada dowladood dhistay walaalooba oo wax wada qabsada ayaanu ku baaqaynaa, iyagana wixii ay nooga baahdaan gacan baan u fidinaynaa…………….;

Qudbaddii: Ibrahim Maygaag Samatar – 18 May 1991 Burco

Garaacidii: Suldan Jaamac Nuux

Xigasho: Hadhwanaagnews.com

http://hadhwanaagmedia.info/detail.asp?id=28755

2010-06-30T04:35:00.000-07:00

Warqad Furan: Doorashada Somaliland
Bismilaahi Raxmaani Raxiim. ASalaamu Calaykum?

Salaan sharaf mudan ka dib; ugu horreyn waxa mahad leh Allaah, sidoo kale waxaan halkan uga dirayaa tahniyad, hanbalyo, bogaadin iyo mahadcelin ba shacbiga Somaliland, guddida doorashada, ciidanka qaranka, ka booliska, xisbiyada siyaasadda, kor-joogayaasha (observers) caalamiga ah iyo qurbajoogga Somaliland ee dalka ku sugan, oo intooduba fududeeyey dhicitaanka doorasho xor iyo xalaal ah oo caalamkuba ammaanay. Waxa kale oo aan warqad furan halkan uga dirayaa shacabka, saddexda xisbi qaran iyo guddida doorashada oo aan talo iyo tusmoba ugu gudbinayo.

Shacabka Somaliland
Shacabka Somaliland waxay mudan yihiin ammaan, maadaama ay garteen,inay iyagu kursiga iyo derejada leeyihiin oo qofkii ay u gartaan ka dhiganayaan “mas’uul’ (Madaxweyne, Xildhibaan, Maayar iwm.) Waxaad dhacsateen xuquuqdiina, mar haddii aanu qofna derejadaa gaadhayn, haddii aannu idin soo marin oo kalsooni iyo codba idin weydiisan. Muddo aan yarayn baa la xaqirsanaa xuquuqdiina’e maanta guul baad joogtaan haddii aad go’aanka iyo kursigaba idinku leedihiin; waxase idinla gudboon inaad ilaashataan oo ballanqaad xisbiyada ku daba gashaan, xisbigii fulin waaya ballanqaadkiisana aad ogaataan oo kolka dambe ku eridaan.

Guddida Doorashooyinka (Electorial Commission)
Waxaad qabateen hawl culus oo aad u weyn, weli lama gaadhin go’aankii, balse inta la idinka arkay waxaad ku shaqaynayseen firfircooni, hawlkarnimo iyo karti aad hawsha ku fulinayseen, waxaase weli dhiman caddaaladdii iyo dhexdhexaadnimadii, taasna waxa la idiinka markhaati kacayaa markaad ku dhowaaqdaan go’aanka doorashada. Waxaa idinka gudboon – murna ha ka qaadhaadhaatee – inaad doorashadii dadku galay si caddaalad ah oo aan caad saarnayn ugu dhowaaqdaan natiijada saxda ah wakhtiga ugu habboon.

Faisal Cali Waraabe
Waxaad tahay aqoonyahan, halgamaa, xaq-u-dirir, qayb weyn oo muhiim ah ka soo qaatay dhowr iyo tobankii sannadood ee u dambeeyey geedi-socodka siyaasadeed ee Somaliland. Waxaan ahayd odayaashii iyo aqoonyahankii u xusul duubnaa xasilinta iyo nabadaynta dagaalladii sokeeye ee Somaliland dhowr iyo sagaashankii ka socday. Adiga, marxuun Buuni, Rashiid-gadhweyne iyo Dr Bulxan iyo raggii kale ee idin kula jirey guddidii Addis Ababa waxaad ka soo qaadateen nabaddaynta Somaliland. Waxa kale oo aad ahayd raggii qaddiyadda Somaliland sida xoogga iyo xamaasadda leh uga ololayn jirey dibedaha, mudahaaradda iyo dibad-baxyadana ka samayn jirey. Geeddi socodka dimuqraadiyadda iyo isbedelka habka doorashooyinkana adiga iyo xisbigaaga Ucid oo aqoonyahanno dhallinyara ahi ka buuxaan ba doorweyn baad ku lahaydeen. Xisbigaad hormuudka u tahay (Ucid) wuxuu dhallinyarada iyo haweenka aqoonyahanka ah ee adduun-araggoodu ballaadhan yahay u noqday salaan ay ka soo koraan siyaasadda Somaliland ee reernimada dishootey, waxaa la saadaalinayaa inuu xisbigaasi waa-cusub u noqon doono Somaliland ka saara mugdi iyo siyaasadda gabowdey ee nidaamkii gumeysiga ku dhisan – qaybi oo xukun.

Mudane Faisal, haddii aad doorashada hesho, waxa kula gudboon inaad ka dhabaysid waxaad ummadda ugu yaboohaysey dhowr kii sannadood ee ina dhaafay, inaad soo dhistid xukuumad kooban oo aad xukunto, ka war-haysid wasiir kasta shaqadiisa, xukuumad aad shaqo cayiman u dirto, kana rabto inay fuliso, mid aan reero iyo hebelo aadan ku raalli gelin ee baahida dalka iyo dadka ku raalli gelisid, kuna fulisid. Waxa lagaaga fadhiyaa inaad la timaadid siyaasad fadhida oo aan bood-bood iyo isbedel lahayn, waa in laguugu soo hagaago horumarinta dalka, daryeelka dadka, dayactirka waddooyinka, doonidda ictiraafka iyo ilaalinta deris wanaagga.

Haddii lagaa helo doorashada, Mudane Faisal waxa kula gudboon inaad natiijada aqbashid, una hogaansatid. Waxaan kugula talin lahaa inaad ku biirtid golaha guurtida ah oo aad ka mid noqotid, taasi waxay wax ka beddelaysaa; [1] in golaha guurtidu noqdo mid dad aqoon iyo siyaasad ba lehi ku jiraan oo garan kara danta dalka iyo dadka [2] in dadka siyaasadda ka fadhiistaa ay helaan meel kale oo ay dalka dantiisa uga arrimiyaan [3] in ay dhaqangal noqoto in siyaasadda laga fadhiisto.

Madaxweyne Riyaale
Mudane Madaxweyne, waxaad ahayd nin nasiib badan, oo Ilaahay fursado badan siiyey, welina haysta; Mudane Madaxweyne waxaad dalkan ka soo qabatay xilalkii ugu muhiimsanaa, uguna sarreeyey ee qof reer Somaliland ahi soo qabto, waxaad ahayd badhasaabkii gobolka Awdal (1991-92), waxaad ku xigsatay Madaxweyne-ku-xigeen aad shan sano soo haysay (1997-2002), waxa noqotay Madaxweynaha Jamhuuriyadda Somaliland oo aad siddeed sano haysay (2002-2010), welina doonaysid in laguu sii kordhiyo. Mudane Madaxweyne waxaan ku faraxsanahay CV-gaaga, ku darsoo waxaan soo dhoweeyey doorashadaadii madaxweynenimo 2003.

Mudane Madaxweyne, saddex iyo tobankaa sanno waxa dalka ka qabsoomay, doorashadii madaxtooyada ee lagugu soo doortay, tii dowladdaha hoose, tii baarlamaanka iyo tan hadda natiijadeeda la sugayo, Ciiddamada Somaliland oo xuduudkeenna gaadhay, xasiloonida iyo nabadgelyada dalka ka jirta, waxbarashada iyo caafimaadka oo wax weyn laga qabtay haba taag-darraadeene, waddooyinka iyo shaqaalaynta shacabka (waa shirkadda ugu weyn ee loo shaqo tago dowladdu, haba mushahar yaraatee). Berina ha la aasee nin raga baqaskii waa ceeb.

Madaxweyne, haddii aad doorashada ku guulaysatid, waxa kula gudboon; wax badan oo aan halkan laguugu soo koobi karin, waxaase ugu horreeya inaad dhowrtid xuquuqda muwaadiniinta, xeerarka dalka, xorriyadda saxaafadda, xoojinta nabadgelyada, xaqiijinta ictiraafka Somaliland iyo xakamaynta argagixisada.

Mudane madaxweyne haddii doorashada lagaa helana, waxa kula gudboon, inaad si nabadgelyo ah xukunka ku wareejisid, dalkaaga oo nabad ahna ku noolaatid, kana mid noqotid guurtida (xubin sharafeedka). Madaxweyne, waxaan kugula talin lahaa inaad qortid sooyaal-taariikheedkaadii, waaya-aragnimadaadii, caqabadihii ku soo maray, wixii kuugu yaabka badnaa, maalintay kuugu darreyd, maalintay kuugu farxadda badnayd, go’aannadii kuugu adkaa ee aad qaadatay iyo kuwii aad seegtay. Madaxweyne, waxaan sidaa kuu leeyahay CV-gaaga ayaad ku darsan lahayd inaad noqotid madaxweynihii ugu horreeyey ee Soomaali ah qora (memoir) waayihii iyo wacaalihii la soo kulmay intuu xilka hayey.

Mudane Siilaanyo
Mudane Siilaanyo; dalkeennu (Somaliland) muddo dheer buu xasilooni, dowladnimo, kala-danbayn, is-ixtiraam iyo hanaan dimuqraadiyadeed haystay, in ku dhow labaatan sanno ayeynu dowlad iskeed u madax banaan ahayn, dastuur, calan, lacag, ciidan militeri iyo booliis isugu jira lahayn oo ilaaliya qarannimada iyo nabadgelyada.

Mudane Siilaanyo, waxaad tahay nin weyn oo xilal badan oo dowladeed soo qabtay, mujaahid naftiisa u soo huray xoriyadda iyo madaxbanaanida dalka, aqoonyahan dhaqaale yahan ah, dalmar isaga gooshay dalka guddihiisa iyo dibediisa oo aanay waxba ku seegganayn waayaha dadka iyo dalka haysta. Ruug-caddaa dhowr iyo afartan sanno ku soo jirey saaxadda siyaasadda oo saadaalin kara waayaha iyo wacaalaha siyaasadeed ee geeska ka jira;

Mudane Siilaanyo, doorashadan haddii lagaa guulleysto, waxa kula gudboon inaad tahniyadayso, kuna qanacdid go’aanka shacabka, sidii markii horeba aad yeeshay.

Haddii aad guulleysatana, waxa ku horyaal hawl culus, xil balaadhan oo u baahan go’aanno ad-adag oo deg deg ah, geesinimo iyo hal-adaygnimo ku jirto; waxa ka mid ah:

Inaad fulisid qorshahaagii (manifesto) aad doorashada ku gashay, oo ay ka mid ahaayeen sugitaanka amniga, dhisitaanka xukuumad kooban oo xul ah, ballaadhinta maamulka, samaynta idaacad iyo TV qaran oo dalkoo dhan wada gaadha, tabarbaridda, tayeynta iyo derejo siinta ciidanka qaranka iyo booliiska, beddelidda lacagaha qiinbaarta ah ee saddexda gobol ee bari ka socota.

Hirgelinta maxkamad qaran oo badaxbanaan oo aan madaxtooyada laga xukumin – oo leh garsooreyaal cadaaliyiin ah oo aqoon, diin iyo karti aad ku xushay, kala diridda guddida nabadgelyada iyo xaaraantinimaynta xeerka “Xukunka Deg Dega ah”, dabargoynta musuqmaasuqa, eexda, laaluushka, qraabo-kiilka, nin-toocsiga iyo boobka hantida qaranka, ilaailanta xuquuqda muwaadinka, xorriyadda saxaafadda, xaqdhowrka waxgaradka, culimada, ganacsatada, abwaannada, aqoonyahanka, ardayda jaamacada iyo macaliimta. Dibudhiska cusbitaalada guud ee dalka, tayeynta iyo tababarridda shaqaalaha iyo dhaqaakhaatiirta. La dagaalamidda iyo xakamaynta dawooyinka dhacay, sharciyeynta iyo liisan u samaynta farmaysiyadan sida dukaannada ciidda ka batay.

Hirgelinta suuq xor ah oo aan cidna xuurto ugu xidhnayn, furitaanka liisamada xoola dhoofinta, ka kiraynta muwaadiniinta haamaha shiidaalka, shacuur dhimis lagu sameeyo dekedda Berbera, tayeynta madaarrada dalka, hirgelinta tartan dhaqaale oo xoriyad iyo sharci ku dhisan oo soo jiita maalgashiga qurbajoogga iyo maalqabeennada shisheeye. Hirgelinta qorshe-qarameed shaqo-abuuris ah oo shaqaaleeya dhallinyarada dalka ka sibiq-dhaqaaqaysa ee u dhuyaalaysa Yurub iyo Ameerika. Ugu danbayntiina, waxa lagaaga fadhiyaa siyaasad cilmiyeysan oo soo dhicin karta xuquuqdii dadka reer Somaliland ku lahaayeen ka mid noqoshada shucuubta caalamka, keenina lahayd ictiraaf buuxa oo calanka Somaliland ka luli lahayd xarunta Qaramada Midoobey ee New York.

Allaa Mahad Leh

Yasin Jama Nux (Suldan)
http://suldaan2007.blogspot.com
London, UK

Xusuusqor: Suldaan Iyo Socdaalkii dheeraa ee Somaliland

2010-02-10T07:54:00.000-08:00

Xusuusqor: Suldaan Iyo Socdaalkii dheeraa ee Somaliland
Qaybtii 7-aad.
Berde ku yaal Wadaamo-goo; ma aha kii “isha Baydhabo”
Anigoo badhtanka kaga jira qormooyinkii Socdaalkaygii Dheeraa ee Somaliland ayaa hawlo badani ila soo derseen, ka dibna hakad ayaan geliyey, hase yeeshee waxa si weyn ii dhiiri geliyey inaan sii wado dad weyne aad u tiro badan oo aan kula kulamay madaalloyin kala duwan iyo kuwa xitaa aannu dukaanno ka wada adeegganaynay (Shopping) kuwaas oo si xoog leh iigu dhiiri geliyey inaan qormaddii xiisaha badnayd sii wado oo dhammaystiro qoraalkaa intii aan ballan qaaday. Anigoo taa ka duulaya, waxaan mar kale jeclaystay inaan sii wado qoraalladdii, si aan dad badan oo xagaagga u dalxiis tegi doona dalka ugu soo dhiiriyo meelaha ay dhugta u yeellan doonaan iyo meelaha ay tegi doonaan iyo inay xusuus qor ka reebaan dalxiiska dalkooda.
Maanta, waxaynu dhanka bariga uga baxaynaa magaallada Burco oo xarun ii ahayd, waxaynu raacaynaa laamiga dheer ee isku xidha Burco iyo Laascaanood. Waxaan idiin sheegayaa filashadayda tegista halkaas waayo, weligay Biriishka Qoryaale dhankaa bariga uma dhaafin. Waxaan ku socdaa Gar-adag oo shirweyna ka bilaabmayo, shirkaas oo aan kamarado iyo sameecado u sido. Waxaan wataa gaadhi Surf ah oo aan soo kiraystay, weliba anigaa gacantayda ku wata. Waxa ila socda laba nin oo aan waxba igu dhaamin tegista Gar-adag oo midna aannu si fiican u garanayn jidka loo maro, waxaan magaallada ka baxayaa goor dheer, waayo waxa werwer iga hayaa inaan ku anbado waddooyinka hallaasiga ah ee is barbaryaaca ah ee aan midina mid ku soo darmayn ee banweynaha la magac baxay “Bancadde” is gudub ordaya ee intii halkaa qabatay iiga warantay.

Labadii duhurnimo ayaan ka jillaabannay magaallada Burco, waxaan socdaal ku sii marnay dhowr magaallo oo jidkaa laamiga ku yaal, waxaan shaah ka sii cabnay magaallada Wadaamo-goo oo ku taal laamiga, waxa iigu yaab badnayd markii aannu makhaayadii fadhiisannay, ayaa oday meesha shaah ku cabbayey ka sheekeeyey dhibaato ka dhacday Wadaamogoo oo ahayd laba nin oo ceel owdmay dibu-qodayey oo sakaraad ah, wuxuu yidhi “Ceelkii ‘biir’ leh ayey galeen oo labadii nin waa sakaraad”, waxa aan la yaabbay waxa ay “biirtu” tahay, markii dambe ayey iigu sharaxeen inay tahay sun ku soo maaxata ceelasha laga qodo meelaha didibka ah, taas oo qofkii ceelkaa gala meel kasta oo daloosha, indhaha, duburta, dhegaha, sanka, afka, iwm ka gasha, oo haddii aan laga gaadhinna ay u dhintaan.. khatar weyn dheh,,,
Berdihii Wadaamo-goo, Suldaan iyo Saleebaan Sool
Wadaamo-goo, waxa ku yaal geed weyn oo berde ah oo weligay aan maqli jirey balse ay maalintaa iigu horreysey, wuxuu ku yaal waddada badhtankeeda, laamiga markii la dhisayeyna geedkaa waa la caynaamiyey oo dad wadaniyiin ah ayaa helay oo laamigii ayaa labada dhinac laga mariyey, inta aan istaagay ayaan sawirro qurux badan ka qaaday. Waxaan u sii dhaafay dhankaa Caynaba. Intii aan jidka sii socday ayaan la kulmay taangi (kaare) ka mid ah kuwii laga gubay ciidamadii Siyaad Barre, isna sawir ayaan ka sii qaatay. Waxaan tegey Caynaba.
Kaare laga gubey Faqashtii (Ciidankii taliskii Siyaad Barre)
Ceelka guunka ah ee Caynaba
Caynabi waa meel guun ah oo taariikh weyn leh, waa meel aan suugaanta soomaalida oo aan muddo ku dhex jirey ay muuqaallo fiican iiga iftiimisey, hase yeeshee waxa aan marnaba isukay qaban ceelka Caynaba iyo wixii aan meeshaa ku arkay.. Anigu haddii aan u magac bixin lahaa “ceel” kuma sheegeen ee “haro” ayaan ugu magac dari lahaa, waayo sidii ceelba uma samaysna, jaranjaro ayaa hoos loogu degayaa ka dibna biyo aad mooddo webi daboolkii laga qaaday ayaa weelka la soo darsanayaa. Inta aan ceelka ku dhaadhay ayaan sawirro iskaga qaaday.. taariikh dheh.
Suldaan oo dhex taaggan ceelka Caynaba
Waxaan u sii dhaafay dhankaa Oog oo aan laamigii kaga leexday. Waxaan dhanka biddix ka maray tuulada Bad-weyn waxa gabalkii noogu dhacay tuullada Gawsa-Weyne, ka dibna waannu ku anbannay bankii weynaa ee Bancadde oo aanan weligay arag ban la dherer iyo ballaadh le’eg, waxaad moodaysaa saxarihii Liibiya iyo Sucuudiga lagu sheegi jirey, waddooyinka dhaadheer ii isbarbar yaacaya oo mid waliba tuullo gasho ama guri biyo loogu dhaamiyey jiilaalkii hore ay gasho ayaad ku jaahwareeraysaa oo aanad kala garanayn wadadan aad raacaysaa meel ay kula gelayso, goortu waa habeennimo, shafeerku waa aniga oo waa qariib, ragga ila socdaa waa reer Burco oo waa ila mid, ku darsoo waddooyinka qaar baa kula gelaya Xudun, Ceel-la-helay iyo Bohol iyo tuullooyin kale. Meeshaa xitaa kuwii weligood marayey ayaa ku luma oo haddii aanay si fiican ula socon waddada ay marayaan iyo ta ka leexanaysa.
Darka Ceelka Caynaba xooluhu ka cabbaan
Waxba yaanan hadal idinku daaline, waxaan sagaalkii habeennimo galnay Gar-adag oo ku taal meel didib ah oo dhanka galbeedna buuro ku leh, dhanka barina banaan weyn ku leh. Waa magaalo dhaaro leh oo ka dhismo duwan tuulooyinka aan soo maray, waxay leedahay dhowr masaajid, ceelal biyood, dhir waaweyn oo berde ah oo magaallada koonaheeda ku yaal, waana degmo ka tirsan gobolka Sanaag. Waxa magaalladaa ku yaal geed “gob” ah oo caan ah, waa geedka magaalladu kula magac baxday oo la yidhaahdo “Gar-adag”, waa geedka garta adag lagu gooyey, waa geedkii Afxakame loogu meheriyey Saalax oo intiina taariikhda suugaanta wax kala socotaa ay garanayso.
Geedka “Gar-adag” ee magaca magaalladu kula baxday, waana geed gob ah
Ceelka Gar-adag oo isna biyuhu halkan dhow joogaan
Magaallada Gar-adag,Dhowr geed oo caan ah bay leedahay, waxa ku yaal geed la magac baxay “Habar lammaan” oo ah laba geed oo isku baxay, Berde iyo Darray, dad yar baana kala garan kara waxyaalaha ay labadaa geed ku kala duwan yihiin, markanse wayba isku baxeen oo waxa muuqan karta isirka ay wadaagaan labadan geed (Berdaha iyo Darrayga). Waxay kaloo Gar-adag leedahay ceel biyood la mid ah kan Caynaba oo isna hoos loogu dhaadhacayo ka dibna halkaa ragga midna biyaha ka soo tuurayo gunta, kan kalena darka ugu shubaya xoolaha.
Waa berde iyo daray isku baxay oo la yidhaahdo “Habar lammaan”, kuna yaalla Gar-adag
Maanta aan halkaa ku dagagaro qormadeenan toddobaad, mid kale ayaan ku sii anba qaadi doonaa socdaalka Gar-adag iyo wixii meeshaa ka dhacay, haddii Allaha awoodda lihi qaddaro.

Allaa Mahad Leh
Yaasiin Jaamac Nuux (Suldaan)
suldaan@aftahan.comaftahan@gmail.com

http://www.aftahan.com/

Socdaalkii Dheeraa - Qaybtii Lixaad - Sheekh Secondary School

2009-02-19T10:36:00.000-08:00

Suldaan Iyo Socdaalkii dheeraa ee Somaliland
Qaybtii 6-aad.

Sawirradii oo dhan halkan ka daawo
http://picasaweb.google.com/suldaan2007

Akhristayaashii faraha badnaa ee ila soo xidhiidhay iyo kuwii sida joogtada ah ula socday qoraalladii taxanaha ahaa ee “Suldaan iyo Socdaalkii Dheeraa ee Somaliland” waxaan ka raalli gelinayaa daahitaanka aan la soo daahay qoraallada –cudurdaarkaygu waa Socdaalkii Dheeraa inaan weli ku jiro oo Sweden ku maqnaa –

Waxaan iyana si guud oo kal iyo laab ah ugu mahadcelinayaa saaxiibaddayda dacaladda adduunka jooga ee sawirrada iyo warbixintaydu daltabyada ku reebtay ee sida qiiraysan iigu soo dira emaillada iyo telefoonnada, kuwaas oo aanan intooda badan ku warcelin – waxaan leeyahay saaxiibbayaal fari kama qodna – waanan qaatay taladiina iyo dhiirigelintiinaba, mana mudni ammaanta badan ee aad ii soo dirteen.

Arartaa, halkaa markaan ku dhaafo; Socdaalkii dheeraa – maanta waxaan idinku geynayaa meeshii ay ka soo baxeen haldoorkii ummadda, meeshii indhaha la inoogu dilaaciyey, goob taariikh weyn ku leh horumarka tacliineed ee Somaliland, waa Iskuulkii Sheekh ee Secondariga ah, iskaga iyo ka maanta jaamacadda laga dhigay ee Camuud iyo Dayaxa oo Sanaag ku yaal ayaa ah meelaha tacliinta tayada leh laga aasaasay; siiba dugsiga Sheekh wuxuu noqday mid ardaydii ka soo baxday ay u ciidamisay dalkan yar ee Somaliland. Magacyada waaweyn ee laga yaqaan dalkeenna ee hoggaaminta iyo aqoonta sare lagu bartay waa ardaydii Dugsiga Sare ee Sheekh. Waxa la dhisay badhtamihii qarnigii tegey, wuxuu ku yaal Magaallada Sheekh meel ilaa laba kiiloo mitir dhanka galbeed ka xigta. Wuxuu ka kooban yahay guryo la seexdo, fasallo wax lagu dhigto, goobo lagu cayaaro, tiyaatar wax lagu daawado, meel weyn oo lagu cunteeyo, masaajid lagu tukado, barxad weyn oo lagu nasto, beero dhexdooda lagu hawo qaato, guryihii macalimiinta – qayb cusub oo hablaha gaar loogu sameeyey.

Waxaannu wada soconney, Hinda Max’ed Jaamac oo wiilkeedu Dugsiga dhigto iyo Abwaan Hadraawi oo maalintaa ay ku soo casuumeen dhallinyarada dhigata dugsiga, Waaxdooda Suugaanta Soomaalida – Somali Literature Council oo uu guddoomiye ka ahaa wiil yar oo halabuur ah – Cabdilaahi-Shaacir - oo runtii si diirran noogu soo dhoweeyey Dugsiga, weliba gabay qurux badan oo uu abwaanka (Hadraawi) ku ammaanayo, kuna soo dhoweynayo halkaa nooga tiriyey.

Weligay maan tegin dugsigaa, haddana Shiikh iyo buurta Dawga inta jeer ee aan maray tiro ma leh; Shiikh waa magaallo qurux badan oo hawo fiican, marka kulka kul ugu darrani ka dhacayo dalkeenna, iyadu waa qabaw, marka jiilaal cargaagtamo ee dhirtu engegto, iyadu waa barwaaqo, marka xagaa dabadheeraado iyadu waa dhedo – gu iyo jiilaal, dayr iyo diraac waa cagaar, markasta waxa laga helaa Seytuun, marka gaadhi isla kaa soo taago ayaa saxansaxo iyo qabow naftu ku raaxaysanayso ku qaadayaa, marka indhuhu ku dhacaan meel barwaaqo ah oo buuro ku gedaaman yihiin, guryuhu qaarna buurtaa saaran yihiin, kuwana buurta kale, ayaad u qushuucaysaa quruxdeeda. Dhowr qof baannu isku raacnay in Shiikh tahay magaallada keliya ee Istiraajiyad iyo qurux ahaan ba ugu qalanta Caasimadda Somaliland. Intay xadka u jirto, intay badda u jirto, waxyaalaha dabiiciga ah ee ay leedahay, biyaha durdurrada ah, jawiga qabow iwm. Maalinay noqotaba Shiikh caasimad bay noqonaysaa –

Dugsiga Sare ee Shiikh waxyaalihii iga yaabiyey ee uu lahaa waxa ka mid ahaa, isagoo in ka badan lixdan sannadood dhisnaa, dalkaa burburay, tobanka jeer dagaalladu ka dhaceen, inuu ka nabad galay oo sidii lagu dhisay uu ahaa; waa dhismayaasha qaddiimka ah ee dalkeenna ka taagan ee haddana kuwa maanta la dhiso ka quruxda iyo tayoba fiican. Kaallay arag, tiyaatarka aan kuraasta lahayn ee daaqadaha muraayadaha ah leh ee haddana marmarkii iyo muraayaduhu sidoodii u dhalaalayaan, kaalay arag madbakha casriga ah ee weelkii iyo wiciyaddii qalinka ahayd yaallin iyo tallaagadihii cuntada lagu qaboojinayey, oo aanad malayn karayn sida nadaafaddoodu u sarrayso iyo sida ay u daryeelayaan ‘Hygiene’ ka ee xataa kuugu dhar nadiifa u xidhan yahay, kaallay arag, labotariyada sayniska ee qalabkii iyo agabkiiba u dhan yihiin ee qurux iyo tayoba ka fiican yihiin kuwa London college-yadeedu qaar leeyihiin. Bal adba eeg, fasallada ay samuuraddoodu tahay ta maanta adduunka laga isticmaalo ee loo yaqaan “Whiteboard” ee qallinka masaxma lagu qoro, iyo derbiyada khariiddada iyo sawirada biology-ga ku dhegen yihiin. Maktabadda buugtu taallo ee leh meesha wax lagu akhristo ee xitaa ka kaa soo horjeedaa aanu arkayn waxaad akhriyeysid.

Waxay leeyihiin “Notice Board” la iskula socodsiiyo waxyaallaha/ (Activities) dugsiga dhexdiisa ka socda. Ardaydu iyagaa dharkooda maydha oo kaawiyadaysta, iyagaa cunta weelka ay ku cunaan dhaqa, iyagaa gurigooda masaxda oo hagaajista, kaallay arag, sida wakhtiga u ixtiraamayaan, macallinka uga dambeeyaan, sida ardaydu isu tixgelinayso, sida murankooda iyo dooddu cilmiga ugu qotonto, halka dhallinyarada kale Tahriib iyo Fiise iib ah ka sheekaynayso, iyagu Buug Maraykanka lagu qoray oo cilmi ama khiyaal ku saabsan ayey ku dooddayaan ‘Waxaas buu uga jeedday’, halka dhallinyarada kale kubadda iyo koox heblaa badisey ka dooddayso, iyagu buug hebel baa soo baxaya iyo hebel baa siyaasadda Afrika ku fiican ayaa laga doodayaa;

Dhallinyarada dugsiga dhigataa waa laba boqol oo wax dhiman (180), waana kuwa ugu aqoonta sarreeya Somaliland. Si ciyaar ah laguma helo dugsiga Sheekh, kama jirto ‘qishka’ beryahaa dambe ka soo shaac baxay imtixaannada Somaliland, sidii dhallinyaradu telefoonada u qaadatay ‘qishku’ cirkaa ayuu isku shareeray Somaliland, oo xataa gobol gobol baa loogu tartamaa. Iyaga imtixaannadooda waxa lagu soo saxaa UK, shahaadadooduna waa GCSE oo waxa soo saarta EDEXCEL. Hinda Maxamed Jaamac oo wakhtigaa Jaamacadda Burco ka shaqaynaysey oo wiilkeeduna dhigto Dugsiga Sheekh ayaa intii aannu Dugsiga ku soo soconnay nooga sheekaysey siday wadnaha farta ugu haysey in wiilkeedu baasi doono imtixaanka lagu gelayo Dugsiga Sheekh; wiilkeedu oo ku dhashay Maraykanka oo si fiicanna u yaqaanay ingiriisida iyo xisaabta ayey haddana ka baqsanayd inuu imtixaankaa baasi waayo, ka waran kuwa kalena- sidaa iyo ka sii daran ayaa loo galay –

Dhallinyaradii dugsiga nagu soo casuuntay ayaa si fiican noogu soo dhoweeyey, aniga markiiba waxay ii kaxeeyeen inay isoo tusaan dugsiga gudihiisa; waxay i geeyeen laababkii sayniska, maktabadii, tiyaatarkii, madbakhii, jardiinooyinkii, barxaddii weynayd ee dugsiga, waxay i geeyeen meesha ay dharka ku maydhaan, meelaha ay wax ku akhristaan, qolalka hurdada oo qolkiiba laba sariirood oo isdulsaaran leyahay oo afar seexato; waxaan koray dusha sare ee dugsiga oo aan sawirro qurux badan ka soo qaaday dugsiga iyo magaalladaba, eeg sawirrada.

Ka dibna, waxay gaadhay wakhtigii loo ballansanaa in Abwaanka lala kulmi lahaa ee murtidiisa iyo mahadhadiisa la maali lahaa. Hadraawi oo intii aanaan Burco ka soo bixin nagaga habsaamay kulan uu la lahaa dhallinyaro dugsiga sare ee Sheekh Bashiir ka qallin-jelinaysa, ayaa wuxuu caado ka dhigtay inuu muxaadaro ama lecture qurux badan oo qiiro iyo waano isugu jira u jeediyo ardaydaa nolosha cusub gelaysa. Maalintaana wuxuu halkaa ka jeediyey mowduuc runtii aad iiga qiiraysiiyey, oo waddaniyad, masuuliyad, dedaal iyo firfircooni faraya ardayda; dusha u saaraya xilkii naftiisa, kii reerkiisa, kii reerkooda, kii bulshada iyo kii ummadda oo dhan. Wuxuu ula dardaarmay sidii qof aan weligood ku soo noqonayn – laga yaabee – in sannadka dambe uu qaar kale halkaa ugu tago-

Asluubta loo fadhiyey, curdannimada wajiyadooda ka muuqatay, sida hadalka abwaanka loo danaynayey, loona xiisaynayey, iyo sida qaar ay buugta ugu Note-garaysanayeen maahmaahyada iyo sheeko-murtiyeedyada abwaanku ku hoga-tusaaleynayey; ayaan la dhaygagay oo sawirkii aan qaadayey i ilowsiisey. Haddii haweenka aan tacliinta loo diri jirin, waxaad ku arkaysaa dugsiga hablo xijaaban oo quruxdooda iyo shacniga ka muuqda ay u dheer tahay aqoonta sare ee ay baranayaan – maansha Allaah – Qof kastoo dalka taga waxaan ku dhiiri gelin lahaa inuu dalxiis ahaan u tago dugsigaa sare ee Sheekh.

Riyaaqii iyo marxabaysiintii, ayaa ilaa kadinka dhallinyaradii nagu keentay, iyagoo wejiyadooda faraxii ka muuqday aad moodid inay iid joogaan. Waxay na siiyeen nuqullo ka mid ah warside (newsletter) ay iyagu soo saaraan oo af-Ingiriisi ku qoran, mowduucyo kala duwanna ka hadlaaya. Waxay nala sii galeen sawirradii sagootinta

Haddaba, waxa is weydiin leh, ubaxaa soo kacayaa mustaqbal fiican ma ka heli doonaan dalkooda iyo shaqo iyo nolol wanaagsan, mise aqoontaa iyo xirfaddaa ay heleen waxay u noqon doontaa furihii Tahriibta? Bal adiguba sheeg. Haddii aad ogtihiin aqoondarrada haysata ciidankeenna booliiska oo keliya, afartanka kun ee arday ee sannadkii ka qalin jebisa dugsiyada sare intoodaba booliis baad ka dhigi lahaydeen; Booliisku halkii uu aqoon iyo sharci kugu hagi lahaa ayuu amar iyo dil kugula kacayaa – qormadeenna dambe la soco waa cadaallad-darrada dalka taal, kaga hadli doonaa..

Fiiro Gaar ah: Haddii, qaar ka mid ah dhallinyaradaa dhigata dugsiga Sheekh ay helaan qoraalkan iyo sawirradiisa, fadlan u gudbiya, dhallinyarada oo dhan. Aad bay iiga soo codsadeen inaan u soo diro, runtii waan kala habsaamay – sawirrada ka la baxa ciwaankan hoose: http://picasaweb.google.com/suldaan2007
http://suldaan2007.blogspot.com/

Suldaan iyo Socdaalkii dheeraa ee Somaliland, la soco qaybta 7-aad [insha Allaah] ...
Allaa Mahad Leh
Yaasiin Jaamac Nuux (Suldaan)aftahan@gmail.com www.aftahan.org
http://suldaan2007.blogspot.com/

Daawo cajalad fiidyow ah

2009-02-05T07:40:00.000-08:00

geelkiis mag lagu bixinaayey

2009-02-05T07:19:00.000-08:00

Taallabuur iyo geelkiis mag lagu bixinayey

2009-02-05T06:46:00.000-08:00

Taallabuur iyo geelkiis mag lagu bixinayo

Qaybtii Shanaad - Socdaalki dheeraa

2009-02-02T13:30:00.000-08:00

Suldaan Iyo Socdaalkii dheeraa ee Somaliland
Qaybtii 5-aad.

Hadday Ceel Walwaaleed, ku go’aan wadaamuhu, waan-waani dhacantee, wadnahaan far ku hayaa- Hadraawi

Socdaalkaygii dheeraa ee Boorame markii aan ka soo noqday waxaan dib ugu soo laabtay xaruntaydii Burco oo weli Hadraawi gadhwadeen iigu ahaa, safarada inta badan qaarkood Hadraawi baannu wada soconnay. Socdaalkaa Boorame Hadraawi wuxuu ku maqnaa miyiga Togdheer oo uu laba reer oo is dilay ku heshiisiinayey, afar cisho muu joogin dalka markii uu dhexdhexaadintaa ka qayb galay, si loogu soo joosado abwaanka. Waxa maskaxdaada ku soo dhacaysa ma qarnigii kow iyo labaatanaad iyo adduunyadan Hargeysi ka mid tahay ee dayaxa tiigsanaya ee xuub-caarada (website) wax ku kala iibsanaya ayaa tolal iyo reero la isugu dilayaa. Haa, sidii baa tolal iyo dhac dumar la isugu dilayaa. Sidii baa aano iyo aargoosi la isugu dilaa, sidii baa hablaha loola tagaa, sidii baa haweenkii loo dumaalaa, sidii baa godobreeb iyo gabbaati la isugu xidhaa.

Arrinta uu abwaanku ku jirey oo Togdheer miyigeeda ka dhacday ayaa ku saabsanayd nin gabadh la soo tegey oo aabbihii u diiday inuu guursado, dabadeedna reerkii inanta dhalay loo cid diray si ay u soo doontaan inantoodii una kaxaystaan, badeedna laba nin oo ay gabadha walaalo iyo ilmaadeer ahaayeen oo loo soo diray inantii kaxeeyeen, ka dibna ay jidka u sii galeen ninkii gabadha la soo tegey iyo mid kale oo la weday dabadeedna ay toogteen oo halkaa ku dileen labadii nin; gabadhiina ka carareen.

Is abaabul dagaal, gar wisiisiday, arrin wajaqantay, iyo waanwaan daba dheeraatay ka dib, waxa labadii reer lagu heshiisiiyey inay mag ka qaataan raggii dhintay; waxaana magtooda laga xaqay laba boqol oo hallaad oo dhogor ah iyo laba boqol oo milyan oo lacag ah (lacagta qaynbaarta ah), iyo laba hablood oo godobreeb ah, looguna ballamay tuullada Taallabuur muddo bil ah guddaheed inay ku keenaan, haddii kale ay arrintu faraha ka haadi doonto.

Walaw, ay dhacdadasi sidaa ahayd, intii aan dalka joogey waxyaallaha iigu yaabka badnaa waxay ahayd, dhaqankii baadiyaha oo aan isbedelin, lana jaanqaadin magaallogalka, aqoonta durugtay ee diin iyo maadiba leh. Siiba, gobolka Togdheer oo caadooyinka qadiimiga ahaa weli ku sii baaqi yihiin, waxa ka dhaca waxyaallo oday ka sheekee ah, hablo la tegis, kufsasho haween, dilalka aano iyo aargoosi, is budhaynta, dagaalka joogtada ah iyo aaska iyo arooska aan xeer islaam iyo ka bani’aadamiga toona ku taagnayn ayaa maalin walba la dhaca dalka siiba gobolka Togdheer.
Miyiga boqolkiiba 95% dumarka waa lala tagaa, dabadeedna inta la soo xaseeyo ayaa la yidhaahdaa noo meheriya, ninka inanta dhalayna wax kale uma furna aan ka ahayn inuu meheriyo oo gabbaati iyo yarad badan ku xidho, ama inantiisa ku meheriyo lacag aad u badan, si aan berito ka-maalin si fudud loogu soo furin. Dumaasha gabadha saygeedii dhintay ayaa iyana ka mid ah waxyaalaha weli aan laga ilbixin, xitaa gabadha ninkeedii dhintay ikhtiyaar looma siiyo inay doorato cidda dumaalaysa iyadoo aan dhaafayn xeer-dumaaleedka soomaalida – cidda ehel ugu xiga ubadkeeda.

Afartii bishii 3-aad ayaan gaadhi Surf ah oo ay leedahay Jaamacadda Burco ka kaxaystay, uguna tegey tuullada Taallobuur oo xadka Itoobiya iyo Somaliland u dhow, Hadraawi iyo odayaal kale oo halkaa u jooggey ballantii lagu keenayey xoolihii kiiska ahaa ee magtii raggii la laayey lagu bixinayay.

Wakhtigu waa gu’waa oo horraad iyo diihaal dartood ay xooluhu u le’deen. Geed sare iyo mid hoose toonna ma qoyana, abaar baa dhaharantay, jiilal baa daba dheeraaday, berkedihii baa madhay, dhulkaa omos dartii dildilaacay, xoolihii baa xaab ka waayey, adhigii baa bakhbakhtiyey, geeliibaa fadhfadhiisatay, sammad baa dhacaysa, wadhanweedh baa ku hor-odaaya, habaas baa balliyadii ka kacaya, biyo-dhaamis baa lagu jiraa, weyso iyo wax la cabaa xitaa waa suququul, bidhiq caano lama hayo, shaahu waa bigeys, bariis hadalkii daa, kii reer miyi ahaa mijno cascas iyo macawus gaaban buu lahaa, kii adhi ahaa meer meer iyo mus ku bakhti buu ahaa, kii geel ahaa geed hadhsi iyo galab meer meer buu ahaa, waa gu’waa iyo jiilaal badhtankii.

Goolaftanka iyo godob-raadinta reerka wax laga dilay, gabashada iyo keeb la yuururka reeraha wax dilay, werwerka iyo wadno farku haynta guddida dhexdhexaadinta ayaannu laba habeen dhexdooda ku noolayn – Hadday Ceel Walwaaleed, ku go’aan wadaamuhu, waan-waani dhacantee, wadnahaan far ku hayaa- waxa keliya ee dhallinyarada xamaasaddaysan ee doonaysa inay aargoosto lagu baajin karaa – dedaalkii iyo jilibsalaaxiddii guddida dhexdhexaadintana lagu meelmarin karaa waa geelii, lacagtii iyo hablihii oo lagu keeno muddadii loo ballansanaa.

Waxay ahayd markii iigu horreysey noloshayda ka qayb galo meel mag lagu kala qaadanayo. Inkastoo xaaladdu maalintaa degenayd, haddana waa ‘meel baas’ dhiig dad lagu kala qaadanayo, reer reer baa loo kala fadhiyaa, weliba afar meelood baa loo kala fadhiyaa, labada nin ee wax dilay isku jifi may ahayn oo laba meelood bay u kala fadhiyaan, reerkii wax laga dilayna goob bay fadhiyaan, guddidii dhexdhexaadintuna goob bay fadhidaa;

Subaxdii dambe, 7 March 2008, waxa balliga weyn ee gobabka waaweyn leh ee tuullada Taallabuur la soo tubay dhowr boqol oo geel ah (240) iyo dhowr gaadhi oo ku shixnadaysan lacag qaynbaar ah (qaynbaar waa lacagtii hore ee Somalia 50 -100 shl), waxa dhirta gobabka ah hoostooda fadhiistay boqolaal dad ah oo ka kala socda afartii qolo iyo dadweyne magaalada ka soo daawosho tegey.

Waxa la qalay geel iyo adhi badan, si dadkaa wax loo gaadhsiiyo, guddi jajaban, marti soor badan iyo magaallo isxilqaantay ayaa markiiba dadkii kala fulisey, waxaana labadii duhurnimo loo dhaqaaqay tirinta geela, eeggida tayadiisa iyo turxaantiisa. Waxaan maqli jirey ‘waxaasi waa geel kiis’ sow waxa looga jeeddaa waa wax aan dhaqasho iyo iibsasho toona la isugu keenine, dheg-la-soo-qabay la isugu keenay, waa geel aaran, udufaa, nirgo, halo dhalay, halo duqoobey, awr koromo ah, qaalmo abeer ah, iyo kuwo rimay ah isugu jira. Waa geel abaar jooga oo duqaydiisa iyo aarankiisa aan dhogor xumo darteed la kala garan. Geelii baa marka qolo laga tiriyey, qoladii kalena loo tiriyey, lacagtiina sidii si le’eg baa lagu sameeyey. Hablihii iyaga goobta lama keenin balse nimanka loo meherinayo iyo gabbaatigii laga bixinayey baa lagu xidhay, taasi hab maamuus leh bay u dhacaysaa, waxaanay hiddaysanaysaa maahmaahdii ahayd “Meeshii xinjiri ku dhacday ,xabbaa lagu bururiyaa”,

Waxaad gelaysaa jawi naxdin leh, waayo waxa meesha lagu kala qaadanayaa ‘qof dhiigiisii’ oo xaqdaro lagu dilay, taasi badh bay ka tahay mushkiladda abaarta iyo oonka, mushkiladda dilalka, aargoosiga iyo aannada ah ee had iyo jeer ka dhaca dalka. Hase yeeshee, weli waxay ku afwaajinayaan belaayo intaa ka sii weyn, mid aan laba qof ku koobnan doonin ee boqolaal qofi ku nafwaayi doonaan sidii ka dhacday Daroor oo kale.

Haddii, maamul dowladeed oo caddaali ahi jiri lahaa, taasi may dhacdeen, qofna qof si sahlan kuma dileen, reerana mago kumay kala qaateen, hablo aan dookhoodii la weydiinina godobreeb may noqdeen. Waa markii lagu ducays jirey, ilaahow inantii reer miyi hana dhigin, mid sida xoolaha loo kala iibsado (gabbaati) haddii lagu heshiin waayana, la kala dhaco (lategis) oo la isku laayo, oo dabadeed godobreeb laga dhigo oo mid xaqdarro wax ku dilay dartii loo bixiyo, mid la dumaalo inta seygeedii la dilo, mid la kufsado, mid iyadoo dhashay la raro (hayaansho). Mid inta dhexda xadhiga loogu xidho, dhaqashada xoolaha, dhallidda carruurta, dheri karinta, guri dhisidda, dhaan aroorinta, dhigo iyo lool samaynta iwm loo diro, weliba dhebi dabadii iyo hangool lala dhaco. Meeshaa (miyiga) meel dumarka uga xun weligay ma soo joogin, ragga joogana uga caqli xun.

“macno ma leh walaalkaa miyi iyo naag magaalaba’

Suldaan iyo Socdaalkii dheeraa ee Somaliland, la soco qaybta 6-aad [insha Allaah] ...
Allaa Mahad Leh
Yaasiin Jaamac Nuux (Suldaan)aftahan@gmail.com http://www.aftahan.org/
http://suldaan2007.blogspot.com/

Muj. Gaboobe Jaamac Basaale

Suldaan iyo Socdaalkii Dheeraa Qaybtii Afraad

2009-01-29T14:55:00.000-08:00

Suldaan Iyo Socdaalkii dheeraa ee Somaliland
Qaybtii 4-aad.

“Siyaasadda guri baa loo iibiyaaye, guri lagama dhisto,” Marxuun M.I Cigaal

Subaxnimadii 25 January 2008 ayaannu ka soo kicitinnay xarunta Acadeemiyadda Nabadda iyo Horumarinta (APD) ee magaallada Hargeysa, aniga, Boobe Yuusuf Ducaale, Abwaan Yuusuf-Shaacir, inan u shaqeeya APD oo camareman ah oo la yidhaahdo Axmed iyo dhowr nin oo kale. Waxaannu wadanney laba gaadhi landcruiser iyo surf ah. Waxaannu afka saarnay galbeed, waxaannu qaadnay laamigii dheeraa ee Laascaanood Ilaa Hargeysa isku xidhnaa (Somaliland dhexdeeda ah), weli Gabiley iyo Kalabaydh dhankaa galbeed uma dhaafin, xagga Itoobiya marka laga reebo, laamigu aad buu u burbursanaa, oo gaadhigu si toos ah iyo xawaare joogtaha toona ku socon maayo, dhowr magaalo markii aannu sii marnay, istab kasta oo aannu isa soo taagno waxa nala lahaa ma weftidii baad la socoteen, waxa hortayo baxay in ka badan 50 gaadhi oo ay wateen wasiirro, siyaasiyiin, madaxdii xisbiga Kulmiye, Udub iyo Ucid, malaha anagaaba ugu dambeynay oo sideedii subaxnimo marayna,, laga yaabee.

Waxaannu soconaya, markii dambe ayaannu gaadhnay degemada Dila oo laamigii aannu haynay uu halkaa ku dhammaaday, sawir-maskaxeedka aan ka haystay Dila wuxuu ahaa inay ku taallo galbeedka Boorama, hase yeeshee maalintaa ayey beenowday. Waxay ku taallaa wadada u dhexaysa Hargeysa iyo Boorame, Inta kale waxay la mid tahay magaalooyinkaa laamiga ku yaal, wax gaar ah oo aan ka tilmaamo waa laamiga dheer ee Xamar ka soo bilaamaa inuu iyada ku dhammaado. Waxaannu galnay waddo jay ah oo god god badan, dhagax dushii la marayo, goor dambe ayaa dhankaa bidix waxa naga qabtay buuro waaweyn oo ay ka mid tahay buurta Saw, iyo Subulaha. Waakuwii ku jirey gabayga Gaarriye ee Saxansaxo ee uu kulahaa

Lix gu' baan Safeeriya fadhiyey Sool anoo rabaye

Subulaha galbeed iyo lix baan Sibidhlay taagnaaye;

Saax-dheertan taakada jirtiyo Saawba waan gabaye

Siyaabliyo iniintaan ku riday Suuftu may bixine.

Kuwaas oo markii hore aann u haystey meelo magacood, haddase noqday Buuro ku yaalla jidka Boorame loo maro. Boobe wuxuu i tusay geed ilaa kiiloo mitir xagga galbeed wadada ka xigey oo uu yidhi waxa mara xadka Itoobiya iyo Somaliland; kaas oo runtii aad iiga yaabiyey sida uu ugu soo dhowaaday jirka Boorame loo maro, markii dambese aan ka arkay khariidadada Somaliland.

Laba saacadood oo keliya markii aannu Hargeysa ka soo soconnay, ayey noo muuqatay Boorame oo ahayd meeshii safarkayagu ku ekaa. Boorame, yaab kale, weli wadadii jayga ahayd ayaannu haynaa, Sawir-maskaxeedka waxa iigu jirey in Boorame ay ku taal dhulciideed dooxooyin iyo dhir waaweyn oo gob ahi ku yaallaan, meel isku siman oo kayn iyo dhir badan leh; taasina waa beenowday, oo waxay noqotay magaallo ku taal buur dusheed, oo halka Hargeysi ay buuruhu sida Madiina afarta dacal kaga wareejisan yihiin, Boorama iyadu buur yar ayey afarteeda dacal uga dhacday, buuro kalena dusha sare oo aad uga fog ayey kaga teedsan yihiin. Waa magaallo aan lahayn daaro dhaadheer oo badan sida Hargeysa, aadna uma weyna magaallo ahaan. Laami keliya kuma dhex arag intii aan marayey inkastoo aanan ku raagin.

Markaannu magaallada soo galnay ayaa la yidhi ina geeya Huteelka Rays, kolley halkaa ayaa la iska raacayaaye, sababtoo ah kolanyadii baabuurta ahayd dib ayaannu uga yara dhacnay, waxaannu soo dhex qaadnay magaalada dhexdiidii, xoogaa markii aannu soconay oo la i barayo magaallada ayaa guri dhanka bidix naga qabtay oo deyr ku meersan yahay, la igu yidhi waakan “Gurigii Daahir Riyaale”, mid kalena wuxuu yidhi “Aafadda Togdheer baa la yidhaahdaa guriga”. Waa guri kaanbool ah oo leh deyr yar oo ku wareegsan, waxaanay ii raaciyeen xooggaa xasarad ah oo ahayd, inuu gurigan Ina Riyaale dhistay isla markii uu noqday Madaxweyne ku xigeenka, wakhtigaas oo guddoomiye u ahaa guddidii Aafada Togdheer; waxay ii sheegeen in wakhtigaa uu Riyaale Guriga dhistay Marxuun Cigaal maqlay oo ku yidhi “Siyaasadda guri baa loo iibiyaaye, guri lagama dhisto,”. Si kastaba gurigaasi ha ku dhistee, ku filan haddii uu xilka waayo, gef iyo godob toona aannu dalka ka gelin, oo uu noqdo madaxweynihii hore ee Somaliland... sharafna ugu filan.. kol haddii aannu ku sii waarrayn..

Aan yara hakiyo qoraalka; oo ujeedada socdaalkayagii Boorame idinku celiyo; Waxaannu ka qayb gelaynay jinaasadii Marxuun Abwaan Xasan Shiikh Muumin, oo Alle ha u naxariistee, ku geeriyoodey dalka Norway, si weyn oo maamuus lehna ay u soo gelbiyeen meydkiisa Jamhuuriyadda Jabbuuti oo diyaarad khaas ah soo saartay, calan iyo billad sharafna soo raacisay, wefti ballaadhan oo uu ka mid ahaa la taliyaha madaxweynaha dhinaca dhaqanka iyo suugaanta way la socdeen. Waxaannu ka mid ahayn labadayadii gaadhi koloyo baabuur ah oo jinaasadda abwaanka Hargeysa uga soo kicitimay, waxa ka mid ahaa; guddoomiya Kulmiye Axmed Madaxmed Maxamuud (Siilaanyo), Cabdiraxmaan Aw-Cali, Iskeerse, Wasiirka Xidhiidhka goleyaasha Cabdi Xasan Buuni, wasiirka warfaafinta Axmed X Daahir, wasiirka madaxtooyada Nuur Amiin, wasiirka macdanta iyo biyaha Qaasim Sh. Yuusuf; qoraa sare, Boobe Yuusuf Ducaale, Dr, Maxamed Rashiid Sh. Xasan, abwaan Yuusuf Shaacir, Maxamed Aadan Dacar, Abwaan Cabdiraxmaan Dheere, suxufiyiin caan ah, fanaaniin, indheer garad, aqoonyahanno iyo dadweyne farabadan.

Waxaannu tagnay, madaarkii Boorame – Aden Isak International Airport - Dadkaa Hargeysa iyo daafaha dalka isaga yimi, waxa dheeraa bulshadii reer Boorame oo si weyn ugu soo baxday jinaasada, yar iyo weyn, dowlad iyo dadweyne, mucaarid iyo muxaafid, aqoonyahan iyo suugaan yahan, askar goobta nabadgelyadeeda iyo anshaxeeda dhowraysey; waxay ahayd madal tacsiyeed, aad loogu qiiraysnaa haldoorkaa geeriyoodey, saxaafadda ayaa abwaannada waraysanaysey intii diyaaradda la sugaayey, oo gabayo baroordiiq ah iyo kuwo taariikhdii abwaanka ka hadlaaya tirinaayey, qaarkoodna taariikhdii abwaanka iyo wuxuu ahaa ayey ka hadlayeen.

Abwaanka waxaa ku tukaday dad kumanaan gaadhaya oo markii dambena u sii gelbiyey hoygiisii negaashanaha isagoo calankii Somaliland huwan, hareerahana ay hayaan gacalkiisii uu ifka kaga tegey, wuxuu ahaa aaskii iigu horreeyey ee dad intaa le’eg isugu soo baxeen, isaga iyo kii Maxamed Ducaale (Dhoolayare), Suldaan Maxamed Cabdi Cali, iyo xildhibaan Yuusuf Maxamed Cali (Tuke) oo intaba loo sameeyey aas qaran oo aan ka qayb galay.. usha cirka loo tuuraa dhulka uma dhacayn...

Marxuunka waxaa la bud-dhigey goobtii lagu aasay aabbihii Sheekh Muumin, oo ku taallay badhtamaha magaallada Boorame. Waxaanna uu Somaliland iyo Somalida kaleba kaga tegey taariikh lama ilaawaan ah, suugaan murtiyeed hogatus iyo hiyi-korin ah. Wuxuu ahaa wadani mu-hindis ah, ababshe luuqadyahan ah, haasawshe kaftan yaqaanna, macallin taariikh yahan ah, aqoonyahan indheer garad ah, la-hiigsade holdoor ah, wuxuu ahaa,, wuxuu ahaa, intaan sheegay iyo inta maankaaga ku jirta ee aan maqaalkan ku dhaafay. Alle ha kuu naxariisto...

Mar haddii jinaasadii laga soo dhamaaday maxaa hadhay, dib u noqosho. Waxaannu dib ugu soo noqonay huteelkii bilicda badnaa iyo doogga quruxda badan lahaa, waa Rays huteel – five star hotel Boorama – dadkii goobta wada joogay sugitaankii meydka iyo aaskiiba, markii huteelka Rays la yimi si loo sii qadeeyo tegitaanka ka hor, waxa loo kala fadhiistay laba kooxood, mid uu hoggaaminayo Siilaanyo oo Kulmiye Boorame la qadaynayey iyo wasiiraddii iyo weftidii meydka la socotay oo iyana goob fadhiistey, waxaana kaftan iyo dacaayad aan kala go’ lahayn halkaa ka jeedinayey La-taliyaha Madaxweyne Geelle, oo ahaa nin kaftan badan oo waayo aranimo badan u lahaa dhaqanka, taariikhda iyo dadka reer Boorame iyo Somaliland ba.

Boobe Yuusuf Ducaale na wuxuu halkaa waraysi ku siiyey telefiishannada Boorama iyo Hargeysa oo uu kaga waramayey taariikhdii iyo mahadhadii murxuun abwaan Xasan Sheekh Muumin. Labadii galabnimo ayaannu ka soo baqoolnay Boorame. Socdaal taariikhi iyo ajarba lahaa ayuu ahaa, 25 January 2008.....

Suldaan iyo Socdaalkii dheeraa ee Somaliland, la soco qaybta 5-aad [insha Allaah] ...

Si aad sawir sax ah uga heshid dhacdadii maalintaas, halkan hoose riix

http://picasaweb.google.com/suldaan2007/Boorame02#

Allaa Mahad Leh
Yaasiin Jaamac Nuux (Suldaan)

aftahan@gmail.com

http://www.aftahan.org/

http://suldaan2007.blogspot.com/

Maansoor Hotel

2009-01-29T09:07:00.000-08:00

Huteelka Maan-soor

Socdaalkii Dheeraa - Qaybtii 3-aad

2009-01-27T02:17:00.000-08:00

Suldaan Iyo Socdaalkii dheeraa ee Somaliland
Qaybtii 3-aad.

19 January 2008, ayaa Hargeysa dalxiis u tegey, waxaan ku degey huteelkii Barwaaqo ee aan hore ugu soo degey. Waxaan socod ku gaalaa bixiyey huteellada waaweyn ee magaallada iyo meelaha kale ee bilicda badan ee aadka kuu soo jiidanaya. Waxaan tegey Huteelka Maan-soor, oo magaca wacan ee quruxda badan ee loo bixiyey (kii maanka soorayey), ka sakow, ku darsaday bilic iyo baaxad weynaan aanan markii hore ka filayn, malaha xayeysiintii Ambaasadoor Huteel loo sameeyey mid ka yar baa loo sameeyey, huteel sidaa u weyn uma haysan, waaw,. Waa huteelka labaad ee Hargeysa ku yaal xagga ballaadhka iyo baxaad weynaanta marka laga yimaaddo Ambaasadoor huteel. Waa five star hotel – bilic, adeeg, ballaadh, shaqaale jajaban iyo adeeg hufan isku darsaday, waxa caddaan iyo madow, meelahaa laptop la fadhiya malayn maysid, ee cabitaanka qabow iyo shaah iyo bun ku cabaya, wuxuu lahaa internet wireless ah oo bilaash ah iyo meelo fadhi loogu talo galay oo kala sarsareeya, xitaa jardiinooyinkiisa waxa dhex joogta ugaadh kala nooc nooc ah. Waa meelaha nafta lagu ilaawo....huteel maansoor... magacaa i dilay...nin dhaqan jecel baan ahayoo, magaciisaa i soo jiitey....

Hargeysa markaad tegtid, waxaad arkaysaa inay samada iyo meelo kale sii tiigsanayso, oo magacyada dukaannada, bakhaarada, hudheellada, booshariyada, iwm waxa loo biyey magacyo ajaanib, oo malaha la moodayo inay ajaanibka gaar u soo jiidanayaan, ama wax cusub oo markiiba la calmado noqonayaan. Magacyada huteellada loola baxay, waxa ka mid ah Ambassador, Imperial, Star, City Center, Scandanevia, Paradise iwm. Waxa lagu iibinayo meelahaas qaarkood baa ah kuwii lagu iibin jirey London iyo Paris. Haddii, carruuri kula socoto, meel aad burger iyo chips uga iibisid waayi maysid, waxaad tegeysaa Snapy bar hotel, iyo m2m, imw.

Inan aannu qaraabo nahay ayaa Hargeysa timi oo dhankaa Burco ka soo gashay, waxay ku soo degtay huteel kuwaa magac ajaanibka ah leh, inantu afsoomaaliga si fiican bay u taqaan, ingiriisidana xooggaa weedho ah ayey jajabsataa. Inantii baa telefoon ii soo dirtay, iina sheegtay inay Hargeysa joogto si aan ugu tago, waxaan weydiiyey meeshay ku soo degtay, dabadeedna waxay burbursatay magacii huteelka, “waxaan ku soo degay hudheelka ‘baradise’ ”- si kale u higgaadi “ ba-ra-di-se”. Bal waatane yaa kuu garta huteelka magacaa leh ee Hargeysa ku yaal, qof kasta oo magaallada ku aqaannay xitaa saxaafadda ku dhehoo waan weydiiyey, laye; garan mayno, malaa waa mid cusub. Kolkii dambe ayaan ku idhi la garan maayo huteelkaagee, kaan degenahay iigu kaalay, waa kuma, waa Huteel Barwaaqo, oo badhtamaha magaallada ku yaal. Way iigu timi, dabadeedna keedii baannu isu raacnay mise waa Huteel Paradise oo Jirde hotel na loo yaqaan. Maantaas baan hoosta ka xariiqay in calmashada magac ajaanibku dhib ku yahay macaamiisha madeniga ah ee aan afqalaadka aqoon..

Huteellada magac soomaaliga leh ee heerka sare ah waxa ka mid ah; Maan-soor, Barwaaqo, Hoodo, Xaraf, Dalxiis, Hadhwanaag iwm. Oo iyaguna ay dhib kala kulmi doonaan ajaanibku ku dhawaaqiddooda, balse yaa mudan in loo sahlo, dadkeenna iyo ajaanibka, adigu ba garo ama Hargeysa weydii!

Waxa mudan in lagu ammaano mudan tayada iyo adeegga wanaagsan ee huteelladu soo kordhiyeen.

Huteelka Barwaaqo anigoo kursiga daaqadda xiga koob shaah ah oo ‘lipton’ ah ku cabaya ayaan jalleecay dad iyo basas hoostayda maraya, waxaan ismoodsiinayaa in daaqad la iiga furay TV-ga anigoo gurigaygii London jooga, si aan u daawado xaaladda dalka, malaha waxa i ilowsiiyey meeshaan joogey (Hargeysa) agabka dhex yaal qolkii aan ka degenayaa huteelka Barwaaqo; adeegga hufan, nadaafadda fiican, marawaxadda qabow, cuntada tayada sarraysa, hurdada marna aanad leddeyn raaxada sariirta darteed, telefoonka, telefiishinka iyo tallaagad qolka ii taal. Waxaan u qaadan waayey wakhtiga kooban ee bulshadeennu isku beddeshay, dalkeennuna ula jaanqaadday dunida kowaad; meelaha qaarna uuba kaga sarreeyo, iyo sida dhaqaalihiisu u hooseeyo oo aannu adeeg bulsho u lahayn.

22 January 2008, ayaan joornaalka ka akhristay taariikhdii SNM oo laga saaray manhajka Somaliland. Arrin weyn oo dadka aan anigu ka mid ka ahaa ku beertay werwer badan, waxa maankayga ku soo dhacday maalintaa beydadkii gabayga ahaa

“Ninka socodka taariikhda raba, inuu suuldaareeyo

Sacab timo leh weeyaan, inaad suurto gelisaane” – Saxansaxo - Gaarriye..

Iguma cusbayn khaladaad badan oo manhajka Somaliland lagu arkay , uguna weynayd sawir-gacmeedkii lagu arkay buugga diinta dugsiga hoose ee fasalka kowaad, kaas oo wasiirradda tacliintu mamnuucday isticmaalkiisa 2006dii. Waxaan u qaatay in dhacdadanina tahay mid la mid ah taas hore oo kale oo wasaaraddu beenin doonto; haseyeeshee ma dhicin. Waxay u muuqatay arrin si badheedh ah loo sameeyey. Wasiirka Tacliinta ayaaba tafaasiil dheeraad ah ka bixiyey, oo ku tilmaamay in aan dadka reer Somaliland SNM wada ahayn, sidaasi darteedna looga saaray; taasi waxay ii noqon weyday sabab muhiim ah, waxaan isku dayey inaan helo buuggii joornaalka lagu soo qoray iyo waxa ku jira, nasiib darrose may ii suurto gelin arrintaasi; sababtoo ah manhajka Somaliland ee dugsiga hoose/dhexe wuxuu ka kooban yahay 56 buug. Dhowr iyo labaatan buugtaa ka mid ahi gacantayday ayey soo galeen balse kuma jirin kii fasalka sideedaad ee arrimaha bulshada ku saabsanaa. Waxa arrintaa sababay iyo u kuurgal aan ku sameeyey waxaad ka heli doontaan faallada waxbarasha Somaliland oo aan dib ka soo qori doono [insha Allaah]

La soco qaybta dambe [Insha Allaah] ee Suldaan Iyo Socdaalkii Dheeraa Ee Somaliland..
Allaa Mahad Leh
Yaasiin Jaamac Nuux (Suldaan)

aftahan@gmail.com

http://www.aftahan.org/

http://suldaan2007.blogspot.com/

Hadraawi iyo Hurre

2009-01-23T01:23:00.000-08:00

Abwaannadii walaalaha ahaa, Sagal C/qadir oo kala dhex fadhida Hurre iyo Hadraawi iyo abw. Axmed Awgeeddi - Huteelka Shiraaqle ee Magaallada Hargeysa
Axmedd Awgeeddi oo dhex fadhiya Hadraawi iyo Hurre iyo Aniga
Axmedd Awgeeddi oo dhex fadhiya Hadraawi iyo Hurre iyo Aniga
Anigoo kala dhex fadhiya Hadraawi iyo Hurre iyo Axmed Awgeeddii

Banaanbixii Burco

2009-01-23T01:15:00.000-08:00

Banaanbax lagu taageerayo qaddiyadda Somaliland oo Burco ka dhacday 17 Jan 08..

Socdaalkii Dheeraa - Qaybtii Labaad

2009-01-20T02:43:00.000-08:00

Suldaan Iyo Socdaalkii dheeraa ee Somaliland
Qaybtii 2-aad
“Ha moodin in London oo keliyii ay baabuur leedahay – welcome to Hargeysa” – Hadraawi

http://suldaan2007.blogspot.com/

http://uk.youtube.com/watch?v=77-gAdmgRnY --- video clip, Burco

Subaxnimaddii 3 January 2008, ayaannu ka soo degnay madaarka Caalamiga ah ee Cigaal International Airport, aniga iyo Hadraawi oo wada soconnay. Hadraawi waxaannu iska soo raacnay London iyo Somali Week, sideed usbuuc buu dib ii dhigay si aannu dalkii isugu raacno, oo sidaan London gadhwadeenka ugu ahaa ayuu igu yidhi gadhwadeen baan kaaga noqonayaa dalka, runtii aniga way ii fiicnayd oo baqdin iyo werwer badan ayaan ka qabay dalka; dad badan oo aan ka garanayaana ma joogin, ehelka iyo Burco mooyee, inta kale oo dhan cid badan kama aqoon, Hadraawi oo kuu gadhwadeen ahi waxay ii ahayd, baasaboor meelna ugama baahnid.
Waxay taasi rumoowday, subaxdii markii aannu ka soo degnay madaarka, ayaa naloo duway xaggii VIP da, aniga iyo Hadraawi oo kaamaradaha iyo fiidyowyada nalagula soo carary, qaar ka mid ah ehelkii oo safarka igu wehelinayey awgood ayaan Hadraawi uga soo hadhay dhankii VIPda. Halkaas oo uu waraysi ku siiyey qaar ka mid ah saxaafadda Somaliland.

Madaarka dal kastaa wuxuu muujiyaa ubucda iyo waayaha dalkaa ka jira, maamul ahaan, aqoon ahaan iyo horumar ahaanba; nin Gatewick ka soo duulay oo Paris ku soo nastay, jabbuutina xoogaa ku soo jactadey ayaan ahaaye, markii aan Hargeysa ka soo degey ayaa la igu salaamay, yaac iyo xaggan u baydh iyo waxan iyo waxaa keen, waxa iigu warwar badnaa baasaboorkii la iga qaaday ee aan “counter” iyo xafiistoona la geyn ee nin wejigiisii aanan xitaa si fiican u garanayn uu iga qaaday. Kontonka doollar ee laga qaadayo ee la leeyahay soddon madaxa iyo labaatan sarifa keen, dan u gelimaysid, mar haddii aad nabadgelyo, maamul-wanaag iyo soo dhoweyn lagugu soorayo, hase yeeshee, marka lagu galo ee lagu galelefo ee cir iyo dhul ba laguu diido, hadal qalafsan, amar mutuxan, dad askar iyo shaqaale isugu jira oo isdhex yaacaya aan kala derejo sarrayn, hawshoodana kala aqoon; ku derderaan ayaad ka xumaanaysaa. Markaasaan gadhwadeennimadii Hadraawi aqbalay oo uu baasaboor ii noqday.

Dhowr saacadood ka dib, markii aannu waynay shandadihii aannu sidannay oo la yidhi diyaaraddii baa Jabbuuti kaga timi, ayuu na qaaday Guush Jaamac Basaale oo magaaladii na geliyey, markii aannu magaalladii soo dhex galnay ayaannu “traffic jam” la kulannay. Hadraawi baa igu yidhi “ha moodin in London oo keliyii ay baabuur leedahay – welcome to Hargeysa –“ Waxaannu ku degnay huteelka Dahabshiil ee Barwaaqo oo badhtanka magaallada Hargeysa ku yaall. Subaxnimadii dambena, waxaan u soo baqoolnay dhanka Burco.

08 January 2008, waxaan ku wareejiyey deeq-lacageed dhan $8,000.00 Guddida Horumarinta Togdheer, lacagtaas oo aan ka siday Ururka TAF, uguna deeqay cusbitaalka Maandhaye, ee Burco. Xaflad si weyn loo soo agaasimay oo ka dhacday hoolka shirarka Jaamacadda Burco ayaan deeqdaa lacageed ku wareejiyey. Munaasibaddaa waxa si weyn uga hadlay aqoonyahanka, abwaannada, culimo awdiinta, salaadiinta iyo waxgarad kale oo badan. Munaasibad soo dhoweyn ah ayey ii ahayd, anna waxqabad iyo in aanan faro madhan iyo kaamarad dalka la imane aan wax qabad la imi ayey ii muujisey. Waxaana goobtaa ka hadlay abwaanka weyn Hadraawi, shiikhul beledka Burco Shiikh Cali Warsame, Prof, Cabdisalaan Yaasiin, Suldaan Maxamuud Guuleed Mire, Maayarkii hore ee Burco Maxamed Xuseen Aadan iyo kuxigeenkii badhsaabkii hore Yaasiin Muxumed Cabdi iyo dad kale oo badan.

17 January 2008, waxa Burco ka dhacay mudaharaad weyn oo lagu ayidayey qaddiyadda gooni-isu-taagga Somaliland, waxa soo agaasimay dibedbaxaa badhasaabkii hore ee Burco Cabdi Xuseen Dheere, waxaana ka qayb galay dad badan oo dhallinyaro, haween, hay’ado wadani ah, ardayda iyo macalimiinta Jaamacadda Burco, shaqaalaha cusbitaalka guud iyo wasaarada caafimaadka, ciidanka booliiska, dadweyne farabadan oo lug iyo baabuurka ku socday.

Ka daawo cajalad fiidyow ah oo ku saabsan mudaharaadkan....

http://uk.youtube.com/watch?v=77-gAdmgRnY

Guji sawirka si aad u aragti sawirro badan oo mudahaarka ku saabsan.

La soco qaybta dambe [Insha Allaah] ee Suldaan Iyo Socdaalkii Dheeraa Ee Somaliland..

Allaa Mahad Leh
Yaasiin Jaamac Nuux (Suldaan)aftahan@gmail.com
http://www.aftahan.org/
http://suldaan2007.blogspot.com/

Suldaan iyo Socdaalkii Dheeraa ee Somaliland

2009-01-18T10:19:00.001-08:00

Suldaan Iyo Socdaalkii dheeraa ee SomalilandQaybtii 1-aad.Labadii January 2008 ayaan safar dheer oo ii sii qorshaysnaa ugu baxay Jamhuuriyadda Somaliland, oo aan muddo dhowr iyo toban sano ah moogganaa. Waxa iigu dambaysey 1997kii, markii dib mar labaad loogu doortay Marxuun Maxamed X. Ibraahim Cigaal. Qormadan oo taxane noqon doonta ayaan ku eegi doona safar dheer oo laba iyo toban bilood ah, oo Somaliland gobolladeeda oo dhan ah, oo sawir iyo muuqaal ba ah. Qoraalkan waxaad ka dhex heli doontaa safar ka soo bilaami doona Boorame iyo Adan Isak International Airport, Aaskii Qaran ee Marxuun, abwaan Xasan Sh. Muumin, Huteelka Rays ee bilicsan, Gurigii Ina Riyaale ee Boorama ee ay ku soo baxday (Cigaal ku lahaa) “Siyaasadda guribaa loo iibiyaaye guri lagama dhisto”, Hargeysa iyo burburkii Qaraxyadii 29 October, shirweynihii Xisbiga Kulmiye, bilicda iyo horumarka caasimadda, . Berbera iyo haama shiidaalka, iyo badda-cagaha geli, Buurta Sheekh iyo diidmadii la ii diiday inaan sawirto “Wasiirka dalxiiskaa diiday” askartii istabta sheikh. Sheekh Secondary School iyo warbixin iyo muuqaal qurux badan oo aan ka soo qaaday. Burco iyo waayaheeda; lacagta qaynbaarta iyo cidda kaantaroosha, xadhigaygii derejo diidka ahaa, diidmadii calan sawirrashada; Jaamacadda Burco, Wakaaladda Biyaha Burco, Mudaharaadkii 15 May 2008 ee lagu eryey badhasaabkii hore Cabdi Xuseen Dheere iyo waayihii ku xeernaa, ololihii Diiwaangelinta, cusbitaalka Maandhaye ee Burco iyo hawlihii ururka TAF. Shirweynihii Doorashada Kulmiye iyo wixii ka dhacay. Qoryaale Secondary School oo aan dhisidiisa qayb ka qaatay. Taallabuur iyo geel-kiis la kala qaadanayo oo ahayd magtii ugu horreysey ee aan xaadir u ahaa. Dhoqoshey iyo goobtii taariikhiga ahayd ee lagu soo baqtay Argagixisada uu watey Jaamac Kuutiye, Sool: Ood iyo fadhiisinka ciidamadda Somaliland, Caynaba iyo ceelkii taariikhiga ahaa; berdihii weynaa ee Wadaamogoo. Sanaag: Gar-adag iyo shirweynihii HJ iyo waayihii ku xeernaa; Baabuurtii kurta laga jaray, geeridii Suldaan Maxamed Cabdi Cali iyo eryidii Boqor Buurmadow; heshiisiintii Siilaanyo iyo Saleebaan-nuur; Khudbadii Suldaan Cabdilaahi Suldaan Cali, iyo xidhitaakii shirkaa.Socdaalkaygii beriga iyo waayo aragnimadii aan ka soo qaatay, iyo faallo aan ka bixin doono doorka hay’adaha ajaanibka ahi ku leeyihiin hoggaaminta dalka, burburka dhaqan, diimeed, aqooneed, maamuleed ee dalka ka dhacay iyo meelaha aan u nisbayn karo. Kamaradaydii Nikon ta ahayd ee suumka dheerayd, tii fiidyowga ahayd ee Jaamacadda Burco, kaamkoodhaydii JVC da ahayd ayaa qormadan igala qayb qaadan doona in badanna ii sahli doona – xasuus ahaan iyo tusaale ahaanba. Koofiyad “cowboy”ga ah oo aan madaxa gashan jirey, cumaamado aan qoorta ku xidhan jirey, ookiyaallo/ sunglass madmadow oo aan milicda ka gashan jirey, sandhal danbari ah oo aan qaadan jirey iyo gaadhi Suzuki ah oo cas oo aan wadan jirey ayaan ku caan ahaa, intii aan dalka joogey. Mid yar oo ka mid ah carruurta aan la deriska ahaa ayaa koofiyaddaydii mooday tii askarta, markasta oo aan soo agmaro inta uu cararo oo gurigooda galo ayuu igu odhan jirey “Askariga, Askariga, Askariga”...... eeg sawirka hoose. http://sth-se.diino.com/suldaan/SuldaanGallery sawirradii Suldaan 2008Qormadan taxane noqon doonta [insha Allaah] aan isu kii dhex dhigi doonaa sheeko sodcaal, hadal murtiyeed iyo goob-taariikheed aan sawirro, maqal iyo muuqaal iyo sheeko tebin idiinku soo gudbin doono. Goob xasaasiyeedka meelaha qaar kuma talaxtegi doono. Sawirro iyo muuqaallo dhaqan ah oo fardo, geel, adhi, halo dhalay, nirgo, dhaan, maqal iwm la xidhiidha oo sawir maskaxeed iyo dal tabyo kugu beeri doona, ayaad ka dhex heli doontaa qormadan. Haddaba, ha moogaan inaad qormadan si toos ah ula socotid, adigoo ka heli doona sawirro iyo muuqaallo aad kuu xiiso gelin doona iyo dhacdooyin dhab ah oo sannadkaa tegey ka dhacay Jamhuuriyadda Somaliland sannadkii 2008.. Allow maxaan soo jooggeyWaa faras abaar ka soo doogey oo caato ah, waxaan ku galay Dhoqoshey, 2 June 2008La soco qaybta dambe [Insha Allaah] ee Suldaan Iyo Socdaalkii Dheeraa Ee Somaliland..Allaa Mahad LehYaasiin Jaamac Nuux (Suldaan)aftahan@gmail.comwww.aftahan.org

2009-01-18T10:09:00.000-08:00

Suldaan oo caano dhamaya Suldaan oo faras fuushan

Suldaan iyo Miyiga

2009-01-18T10:06:00.000-08:00

Suldaan oo laadlaadsanaya kamarad uu xoolo geel iyo adhi leh kaga soo duubay miyiga
Suldaan oo adhi daaqaya ka duubaya fiidyow
Suldaan oo xoolo ka duubaya fiidyow

Suldaan iyo Cawil

2009-01-18T10:04:00.000-08:00

Suldaan iyo Cawil Axmed oo ku jira debaaldegga 18 May 2008, buurta Sheekh dusheeda,
Cawil Axmed, oo 18 May 2008 ku debaaldegaya Buurta Shiikh dusheeda, oo calankii Somaliland oo gaadhiga iigu xidhnaa ku sawiran.
Badda cagaha geli iyo 18 May 2008, Berbera: Suldaan iyo Cawil

Suldaan iyo 18 May 2008

2009-01-18T10:01:00.000-08:00

Suldaan oo 18 May 2008 ugu dhacday Buurta shiikh dusheeda oo naylshaa yar ku maamusay, dhallasha Somaliland
Suldaan oo 18 May 2008 ugu dhacday Buurta shiikh dusheeda oo nayl iyo waxaro yar yar ku maamusay, dhallasha Somaliland
Suldaan iyo Cabdilaahi la dabaaldegey nayl yar oo Buurta shiikh dusheeda si nabadgelyo ah isaga daaqaysa

Shirkii Kulmiye

2009-01-18T09:53:00.000-08:00

Ambassador Hotel iyo Suldaan

Suldaan oo shahaaddo u guddoomey qurbajoogga taageera Kulmiye. Shirweynihii Xisbiga Kulmiye Hargeysa 30 March 2008

Taallabuur

2009-01-18T09:50:00.000-08:00

Taallabuur iyo geelkiis

Jaamacadda Burco iyo Suldaan - Munaasibaddii Tahriibta
Qudhacsafar iyo safarkii Suldaan iyo Hadraawi

Suldaan Imperial Hotel

2009-01-18T09:48:00.000-08:00

Suldaan iyo Imperial Hotel Hargeysa

Qoryaale, geel cabaya
Taallabuur, geelkiis

Boorame

2009-01-18T09:47:00.000-08:00

Suldaan iyo Boorame

2009-01-18T09:46:00.000-08:00

Suldaan oo kamarad ka duubaya Secondary School Qoryaalle
Suldaan oo joogga Dhaamka Qoryaalle
Suldaan iyo Maxamed oo joogga xagga sare ee huteelka City Plaza Burco
Buurta Sheekh dusheeda, hoos waxaa ka maraya dowgii